Een houtkachel of open haard brengt sfeer in huis. Nadeel is dat ze veel meer verontreiniging verspreiden dan andere verwarming.

haardvuurIn huis komen door het stoken meer schadelijke stoffen in de lucht. Buiten het huis kunnen de schadelijke stoffen in de lucht blijven hangen, vooral bij windstil en mistig weer.

 In huizen waar regelmatig hout wordt gestookt, hebben vooral kinderen een groter risico op luchtwegklachten. Voorbeelden zijn verkoudheid, astma, bronchitis en longontsteking. Ook mensen met gevoelige longen of hartklachten kunnen klachten krijgen door een houtkachel of open haard.

De rook van een houtkachel of open haard kan ook buitenshuis voor veel overlast zorgen. Het is de meest genoemde bron van geurhinder in de omgeving. Sommige mensen kunnen er gezondheidsklachten van krijgen. Vooral mensen met gevoelige luchtwegen krijgen gezondheidsklachten door de laaghangende rook.

Ventileer altijd

Het is voor je gezondheid belangrijk om goed te ventileren tijdens het stoken. Ventileren betekent ramen op kierstand zetten en roosters openen. Dit werkt het beste wanneer je twee ramen of roosters tegenover elkaar openzet. Hierdoor komt verse, frisse lucht in huis, en het vuur krijgt voldoende zuurstof om te branden. Door het ventileren worden ook de vervuilende stoffen in huis afgevoerd. In goed geïsoleerde woningen met weinig kieren en naden, moet je extra ventileren.

Kies het juiste stooktoestel

Door te kiezen voor gesloten toestellen of toestellen op gas, beperk je de kans op schadelijke effecten. Als je vaste brandstoffen wilt stoken, kun je het beste een toestel met een hoog rendement aanschaffen, zoals een tegel- of speksteenkachel.

Wanneer een huisgenoot gevoelige longen of hartklachten heeft, kun je beter geen open haard of houtkachel aanschaffen. Een toestel op basis van stralingswarmte, zoals een tegel- of speksteenkachel, of een gasgestookt toestel is een betere keus.

Kies de juiste capaciteit

Veel mensen kopen een open haard of kachel met een te groot vermogen. Hierdoor wordt het tijdens het stoken al gauw te warm in de woning. Om dit tegen te gaan tempert men vaak het vuur door de luchttoevoer te verminderen. Er is dan sprake van onvolledige verbranding waarbij roet en schadelijke gassen zoals koolmonoxide, vrijkomen. Deze stoffen zijn slecht voor de gezondheid en voor het milieu. Kies daarom een stooktoestel met de juiste capaciteit. Voor meer informatie kun je terecht bij een verkoper van stooktoestellen.

Laat het stooktoestel installeren

Laat je stooktoestel en schoorsteen altijd installeren door een erkende installateur.

Gebruik de juiste materialen om te stoken

Het juiste materiaal stoken is heel belangrijk. De naam ‘allesbrander’ voor sommige houtkachels is misleidend: ook deze kachels zijn louter geschikt voor schoon hout. Stook geen sloophout, behandeld hout, multiplex of spaanplaat, kunststof, huishoudelijk afval en kranten. Bij het verbranden van deze materialen komen erg veel schadelijke stoffen vrij. Het is bovendien wettelijk verboden.

Stook alleen speciale briketten of onbehandeld, droog en schoon hout. Droog hout heeft minstens twee jaar te drogen gelegen en is te herkennen aan barsten en een loszittende schors.

Kijk of het verbrandingsproces volledig is

Donkere rook duidt op een onvolledig verbrandingsproces. Dit kan komen door een slecht trekkende schoorsteen, te weinig luchttoevoer, te natte of ongeschikte brandstof. Witte of kleurloze rook wijst er op dat het verbrandingsproces optimaal verloopt.

De kleur van de vlam is ook belangrijk. Als het vuur goed brandt, zijn de vlammen helder geel en gelijkmatig. Een oranje, instabiel flakkerende vlam duidt op onvolledige verbranding.

Voorkom dat er koolmonoxide in de woning komt

Elk jaar zijn er helaas weer (dodelijke) slachtoffers als gevolg van een koolmonoxidevergiftiging. Dit kun je voorkomen door

  • goede ventilatie, zo wordt koolmonoxide naar buiten afgevoerd
  • te zorgen voor volledige verbranding
  • de schoorsteen jaarlijks te laten vegen

Laat je schoorsteen regelmatig schoonmaken

Het is voor de veiligheid van jezelf en anderen belangrijk dat je jouw schoorsteen jaarlijks laat schoonmaken. Controleer ook regelmatig of de schoorsteen niet verstopt is door bijvoorbeeld een vogelnest. Ieder jaar vinden er in Nederland meer dan tweeduizend schoorsteenbranden plaats, meestal veroorzaakt door een verstopte of vervuilde schoorsteen. Door een verstopte schoorsteen kunnen verbrandingsgassen in je woning blijven hangen.

Stook niet wanneer het windstil en mistig is

Voor je buren kan het stoken hinderlijk zijn. Wanneer je stookt bij windstil en mistig weer blijft de rook in de omgeving hangen. De concentratie van fijn stof en schadelijke rookdeeltjes wordt daardoor te hoog. Hier kunnen je buren hinder en klachten van ondervinden.

Last van open haard of houtkachel van de buren

Hinder door houtkachels komt vaak door slecht stookgedrag. Heb je last van een open haard of houtkachel die in de omgeving gestookt wordt? Ga dan eerst in overleg met de stoker of schakel buurtbemiddeling in. Buurtbemiddeling is in veel Nederlandse gemeenten aanwezig.

Vaak kan de overlast op eenvoudige wijze worden verholpen. Soms zijn grotere ingrepen noodzakelijk, bijvoorbeeld het verhogen van de schoorsteen of het rookkanaal aanpassen. Als je er samen niet uitkomt, kun je contact zoeken met je gemeente, afdeling Bouw- en Woningtoezicht. Vrijwel iedere gemeente heeft in de bouwverordening een artikel opgenomen op grond waarvan men kan optreden bij hinder van rook, stank of roet.

Meer informatie

Voor meer informatie over verontreiniging van houtkachels, open haarden en gezondheid, kun je contact opnemen met de GGD, team Milieu en gezondheid.

Of kijk op Milieucentraal, houtkachels