Jongeren hebben het niet makkelijk in deze tijd.

Het lijkt op meerdere fronten slechter te gaan met de gezondheid, leefstijl en het welzijn van jongeren dan voor de coronacrisis. Vooral bij meisjes zijn er grote verschillen. Toch zijn er ook positieve effecten. Dat blijkt uit het extra onderzoek dat GGD Twente in het najaar van 2020 uitvoerde. Ruim 5300 jongeren uit klassen 2 en 4 van het reguliere voortgezet onderwijs in Twente vulden een vragenlijst in via school. De resultaten zijn vergeleken met het soortgelijke onderzoek in 2019, om de gevolgen van de coronacrisis op jongeren in beeld te brengen.

Groot risico op psychosociale problemen gestegen

Jongeren geven aan dat zij sinds de coronacrisis meer stress hebben (26%), meer bang (9%) en depressief (13%) zijn. Ook is het aantal jongeren met een groot risico op psychosociale problemen gestegen. Sinds 2015 is het percentage verdubbeld naar 15%. “We zien vooral dat meisjes een hoger risico op psychosociale problemen hebben (20%). En als zij die problemen hebben, uit zich dat vaker in emotionele problemen dan in gedragsproblemen", zegt Marieke Weernink, onderzoeker publieke gezondheid bij GGD Twente.

Ontregeling sociale leven

Door de coronamaatregelen is het voor de jongeren minder makkelijk om hun vrienden te zien. Bijna 7 op de 10 jongeren mist het afspreken met vrienden. Ze zitten meer thuis, hebben minder mogelijkheden om te sporten en er vallen activiteiten weg. Waar in 2019 18% zich soms/vaak eenzaam voelde, was dit in 2020 26%. Vooral onder meisjes is een flinke toename te zien.

De relatie met ouders

Het lijkt er op dat de relatie met ouders onder druk staat nu we meer aan huis zijn gebonden. De kwaliteit van de relatie tussen jongeren en ouders is gedaald vergeleken met 2019. Ouders geven minder complimenten en jongeren voelen zich minder begrepen door hun ouders. Jongeren krijgen veel mee van problemen thuis. In 2020 hebben jongeren meer last van de gebeurtenissen thuis. Zo geven kinderen van gescheiden ouders daar meer last van te hebben (stijging van 31% naar 42%). Ook heeft ruzie/geweld tussen ouders (stijging van 21% naar 28%).

“Het is belangrijk dat jongeren, maar ook de ouders voldoende steun en aandacht krijgen. Wij zijn er ook voor hen om ze te ondersteunen bij het opvoeden in deze lastige tijd”, zegt Wafae Lasfar, jeugdarts bij GGD Twente. Op www.loes.nl vinden ouders hier handige tips over.

Alcoholgebruik

Niet alleen de cijfers rondom mentaal welbevinden zijn gestegen, maar ook het alcoholgebruik onder jongeren in Twente neemt flink toe. Opvallend vindt Marieke Weernink: “Na een jarenlange dalende trend stijgt het percentage jongeren dat ooit alcohol heeft gedronken weer snel. Ook zijn zij weer eerder alcohol gaan drinken”. Waar in 2019 38% van de jongeren uit klas 2 wel eens alcohol had gedronken is het percentage in 2020 gestegen naar 52%.

Er werd voor corona in Twente al veel door jongeren in de thuissituatie gedronken. Uit de Gezondheidsmonitor 2019 bleek al dat meer dan 50% van de jongeren die alcohol drinkt, het thuis of bij anderen thuis drinkt. Ook keurt 41% van de ouders het alcohol drinken goed. "Een goed punt waar we samen met ouders aandacht voor willen. De overheid heeft altijd stevig ingezet op het inperken van drankverkoop aan minderjarigen in sportkantines, horeca en detailhandel", licht Marieke toe.

Ook positieve effecten

Gelukkig is er ook goed nieuws. Vergeleken met vorig jaar geven meer jongeren aan school (hartstikke) leuk te vinden. De helft van de jongeren brengt meer tijd door met ouders, broertjes of zussen. Ook geeft 14% aan meer aandacht van ouders te krijgen. En hoewel meer jongeren drinken, zijn jongeren niet meer gaan roken en is ook het gebruik van softdrugs gelijk gebleven. Als we jongeren zelf vragen waar ze behoefte aan hebben, willen ze graag dat erop school meer aandacht is voor stress en lekker in je vel zitten.

Over de (extra) Gezondheidsmonitor Jeugd

In samenwerking met het RIVM wordt iedere vier jaar de Gezondheidsmonitor Jeugd door alle GGD’en in Nederland uitgevoerd. In deze monitor worden gegevens over gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren van jongeren in klassen 2 en 4 van het voortgezet onderwijs verzameld. In het najaar van 2020 heeft GGD Twente een extra onderzoek uitgevoerd. Om de gevolgen van de coronacrisis op jongeren in beeld te brengen, zijn deze resultaten vergeleken met het onderzoek in 2019. In dit bericht zijn enkele resultaten uitgelicht. Op Twentse Gezondheidsverkenning staat meer informatie over het onderzoek.

Ruim 5300 jongeren uit klassen 2 en 4 van het reguliere voortgezet onderwijs in Twente vulden tussen 19 oktober en 5 december een vragenlijst in via school. In deze periode veranderde de coronamaatregelen (bijna) niet. Scholen waren toen open voor fysiek onderwijs. Leerlingen hoefden onderling nog geen afstand tot elkaar te houden. Het was verplicht om een mondkapje buiten het lokaal te dragen. De besmettingen liepen in deze periode op en de risicosituatie werd in Twente vanaf 21 oktober als zeer ernstig aangemerkt.