Hoe wij omgaan met de privacy van deelnemers.

GGD Twente doet normaal gesproken minstens één keer per vier jaar in opdracht van de gemeente onderzoek naar de gezondheid, welzijn en leefstijl van volwassenen en ouderen. Dit onderzoek heet de GGD Gezondheidsmonitor. Dit jaar wordt een extra meting gedaan in het kader van de gevolgen van de coronaperiode. De GGD Gezondheidsmonitor 2022 vindt plaats tussen september en december 2022 onder volwassenen (18 – 64) en ouderen (65+). Er kan via internet of op papier mee worden gedaan. De verplichting om dit onderzoek uit te voeren is bij wet bepaald in de Wet publieke gezondheid (Wpg). De Wpg beschrijft naast de vierjaarlijkse onderzoeken ook de verplichting om Gezondheidsonderzoek bij Rampen (GOR) uit te voeren. De coronapandemie raakt samenlevingen wereldwijd en bedreigt de gezondheid op korte en lange termijn. Daarom wordt de coronapandemie gedefinieerd als ramp.

De GGD Gezondheidsmonitor 2022 is een samenwerking tussen de GGD’en, GGD GHOR Nederland (de landelijke vereniging van GGD’en), het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De GGD Gezondheidsmonitor 2022 wordt door alle GGD’en in Nederland op dezelfde manier en in dezelfde periode van het jaar uitgevoerd. Dit doen de GGD’en op verzoek van het ministerie van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport). VWS heeft het RIVM de opdracht gegeven de GGD’en hierbij te ondersteunen. Bijvoorbeeld in de opzet en uitvoer van het onderzoek, maar ook in het verwerken van de gegevens. Daarnaast ondersteunt het CBS de GGD Gezondheidsmonitor, onder andere door de steekproef te trekken.

Deze extra meting van de GGD Gezondheidsmonitor is onderdeel van een breder onderzoeksprogramma naar de gevolgen van de coronaperiode. In dit programma wordt samengewerkt met Netwerk GOR. Netwerk GOR is een samenwerking van het RIVM, GGD GHOR Nederland, het Nivel en ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum. Het onderzoeksprogramma wordt gefinancierd door ZonMw in opdracht van het ministerie van VWS.

Voor de GGD Gezondheidsmonitor 2022 verwerken de betrokken partijen (bijzondere) persoonsgegevens. In deze privacyverklaring beschrijft GGD Twente op welke manier zij in de GGD Gezondheidsmonitor 2022 omgaat met de (bijzondere) persoonsgegevens uit de ingevulde vragenlijsten, de daaruit voortvloeiende onderzoeksresultaten en op welke manier de GGD ervoor zorgt dat deze goed worden beveiligd.

Doel GGD Gezondheidsmonitor 2022

De GGD Gezondheidsmonitor 2022 wordt uitgevoerd voor de volgende doelen, specifiek voor de doelgroep volwassenen en ouderen:

  • Het verkrijgen van inzicht in de gezondheidssituatie van de bevolking en het volgen van deze gezondheidssituatie in de tijd, zodat we kunnen monitoren hoe deze zich ontwikkelt;
  • Het doen van gezondheidsonderzoek na een ramp, in dit geval de coronacrisis;
  • Het ontwikkelen van lokaal en landelijk beleid om de gezondheid van de bevolking te bevorderen.

Verwerkt GGD Twente persoonsgegevens van mij en zo ja, welke?

Om de bovenstaande doelen te bereiken, gebruikt GGD Twente een vragenlijst (digitaal en schriftelijk). Hiermee worden gegevens over personen verzameld. Niet iedere inwoner van 18 jaar en ouder wordt uitgenodigd voor ons onderzoek. Het CBS trekt op verzoek van de GGD’en een steekproef voor de GGD Gezondheidsmonitor 2022. Hiermee worden willekeurig volwassenen (18-64 jaar) en ouderen (65 jaar en ouder) geselecteerd die in een gemeente (of specifieke wijk) wonen (exclusief geheime adressen). GGD Twente heeft de opdracht gegeven aan I&O Research om uitnodigingen voor deelname te versturen en vervolgens de ingevulde vragenlijsten te verzamelen. I&O Research ontvangt hiervoor de steekproefgegevens van het CBS. Een groep van in totaal 6.000 personen wordt aan de deur benaderd als zij niet hebben meegedaan na de eerste uitnodiging. Hiervoor krijgen zij eerst een brief thuis, waarmee de ontvangers van deze brief zich kunnen afmelden voor deze benadering aan de deur bij I&O Research. Het benaderen aan de deur vindt plaats in oktober en november. Op deze wijze wordt geprobeerd de respons te verhogen onder groepen waar weinig respondenten zijn, vanwege taalvaardigheid.

Daarnaast worden de gegevens uit de steekproef gebruikt om na afloop van het veldwerk VVV Cadeaukaarten te kunnen versturen naar prijswinnaars. Er worden VVV Cadeaukaarten verloot onder alle respondenten die de vragenlijst digitaal of schriftelijk volledig hebben ingevuld. Een respondent kan aangeven of ze voor deze prijsverloting in aanmerking willen komen. Enkel van de winnaars wordt vervolgens het adres uit het steekproefbestand gehaald om de VVV Cadeaukaarten te kunnen verzenden.

GGD Twente heeft een gezondheidspanel. Dit is een groep inwoners uit de regio die een paar keer per jaar deelneemt aan korte digitale onderzoeken over gezondheid en zaken die daarop van invloed zijn. Na het invullen van de vragenlijst kunnen mensen zich aanmelden voor het gezondheidspanel door de link te volgen en daar hun gegevens achter te laten. Deze gegevens worden niet gekoppeld aan de antwoorden op de GGD Gezondheidsmonitor 2022. Er zijn geen verplichtingen en op elk moment kan er beslist worden om niet verder deel te nemen.

Voor de GGD Gezondheidsmonitor 2022 is het geen doel op zich om bijzondere en herleidbare persoonsgegevens te verwerken, maar om een landelijk beeld te krijgen van de gezondheid. Voor GGD’en en het RIVM is het niet mogelijk direct te herleiden wie welke antwoorden heeft gegeven, maar op basis van de combinatie van de gegeven antwoorden kan herleiding naar de persoon in zeer uitzonderlijke gevallen mogelijk zijn. Het CBS werkt ook mee aan dit onderzoek. Het CBS heeft wel de mogelijkheid om gegevens direct te herleiden naar jou als persoon maar doen dit enkel voor doelen die in lijn zijn met de Wet op het CBS. Het CBS zal op basis van het volgnummer de gegevens uit de vragenlijst koppelen aan gegevens bij het CBS. Dit doen ze onder andere om de resultaten te wegen. Bevolkingsgroepen die relatief weinig hebben meegedaan, worden dan zwaarder meegewogen in de resultaten, zodat de monitor een goed beeld geeft van alle bevolkingsgroepen.

Bij de opzet van het onderzoek wordt geprobeerd de potentiële herleidbaarheid zo klein mogelijk te maken. Aangezien een indirecte koppeling tot een natuurlijke persoon niet geheel is uitgesloten voor de GGD’en en het RIVM, én het CBS persoonsgegevens koppelt op basis van een code, wordt er voor het onderzoek een Data Protection Impact Assessment (DPIA) uitgevoerd.

In de vragenlijsten komen de volgende onderwerpen aan bod:

  • Persoonsgegevens: geslacht, geboortejaar, huishoudsamenstelling, opleidingsniveau, werksituatie, financiële situatie, vrijwilligerswerk;
  • Bijzondere persoonsgegevens: algemene gezondheid, chronische aandoeningen, welbevinden, mentale gezondheid, lengte en gewicht, roken, alcoholgebruik, bewegen, mantelzorg geven, sociale steun, gevolgen coronaperiode, geluidhinder, huiselijk geweld en ongewenste seksuele handelingen en lees-en schrijfvaardigheden.

Je kunt een inkijkexemplaar van de vragenlijst van GGD Twente voor de GGD Gezondheidsmonitor 2022 aanvragen via onderzoek@ggdtwente.nl.

Op welke wijze gebruikt GGD Twente de gegevens van de ingevulde vragenlijsten?

GGD Twente maakt rapportages voor gemeenten op basis van de verzamelde gegevens. Er zijn maatregelen getroffen om te zorgen dat gegevens in deze rapportages niet te herleiden zijn naar personen, door alleen te rapporteren over groepen. Deze rapportages worden gebruikt om beleid rond gezondheid te kunnen opmaken.

De landelijke samenwerkingspartners RIVM en CBS kunnen voor onderzoek en publicatie gebruik maken van de in de GGD Gezondheidsmonitor 2022 verzamelde gegevens. Ook voor deze onderzoeken geldt dat in de uiteindelijke rapportages alleen over groepen wordt gerapporteerd, waardoor personen niet direct herleidbaar zijn. GGD GHOR Nederland kan voor onderzoek en publicatie alleen gebruik maken van een geanonimiseerde dataset die zij van het RIVM ontvangt.

Het RIVM en het CBS zijn zelfstandig verwerkingsverantwoordelijk voor de persoonsgegevens die zij verwerken. Zij moeten daarom informatie verstrekken over de verwerkingen die zij uitvoeren op de persoonsgegevens.

Grondslag uitvoering GGD Gezondheidsmonitor 2022

GGD Twente voert dit onderzoek uit ter uitvoering van een wettelijke taak (artikel 2 lid 2a Wpg) en een taak van algemeen belang, namelijk monitoring van de publieke gezondheid op basis van de Wpg. Waar in de Wpg staat beschreven dat minstens één keer in de vier jaar de gezondheidssituatie in beeld moet worden gebracht, is het nu noodzakelijk om in het kader van het GOR (eveneens een taak vanuit de Wpg, bedoeld in artikel 2 lid 1 van het Besluit publieke gezondheid) een extra monitor uit te voeren in het tussenliggende even-jaartal waardoor via epidemiologische analyse inzicht wordt vergaard in de gezondheidssituatie tijdens en na de coronacrisis van de doelgroep van deze GGD Gezondheidsmonitor.

Bij het uitvoeren van de GGD Gezondheidsmonitor 2022 gebruikt GGD Twente alleen de gegevens die voor het uitoefenen van de wettelijke taken die GGD Twente namens de gemeenten en in het kader van GOR uitvoert, noodzakelijk zijn.

Deelname aan de GGD Gezondheidsmonitor 2022 is vrijwillig. Door de vragenlijst in te vullen (en op te sturen in het geval van schriftelijke deelname), ga je akkoord met de deelname aan de GGD Gezondheidsmonitor 2022. We wijzen je hierop als je start met het invullen van de vragenlijst. Je kunt er altijd voor kiezen om bepaalde vragen niet te beantwoorden of je deelname te stoppen. Jouw antwoorden zullen te allen tijde vertrouwelijk worden behandeld. Je antwoorden worden veilig opgeslagen en worden niet gedeeld met partijen die niet in deze privacyverklaring worden genoemd.

Wie ontvangen de met de GGD Gezondheidsmonitor 2022 verzamelde gegevens?

Binnen GGD Twente hebben alleen medewerkers die verantwoordelijk zijn voor de verwerking van de onderzoeksgegevens, toegang tot de onderzoeksgegevens. De antwoorden worden strikt vertrouwelijk behandeld en verwerkt. GGD Twente maakt gebruik van onderzoeksbureau I&O Research om de afname van de vragenlijst en de tijdelijke dataopslag mogelijk te maken. Deze externe partij is gebonden aan strikte voorwaarden zoals beveiligingsmaatregelen en geheimhoudingsplicht. Er is met deze partij een verwerkersovereenkomst afgesloten waarin deze voorwaarden zijn vastgelegd.

Het RIVM en het CBS ontvangen de resultaten van de ingevulde vragenlijsten, exclusief de specifieke lokale vragen die door GGD Twente zijn gesteld. Dit is vastgelegd in de afspraken die de samenwerkende partijen hebben gemaakt in een zogenoemd convenant. GGD GHOR Nederland, de landelijke vereniging van GGD’en, verwerkt de persoonsgegevens voor de GGD'en. GGD GHOR Nederland zorgt daarbij dat de bestanden worden geschoond. GGD GHOR Nederland kan daarnaast een bestand ontvangen zonder gegevens waarmee personen herkenbaar zouden kunnen zijn. GGD GHOR Nederland kan daarmee als landelijke koepel de GGD’en ondersteunen bij de uitvoering van analyses op landelijk niveau.

De GGD, het RIVM, GGD GHOR Nederland en het CBS hebben privacy hoog in het vaandel staan. Bij de opzet van het onderzoek wordt geprobeerd de potentiële herleidbaarheid zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast treffen alle partijen technische en organisatorische maatregelen zodat de ingevulde vragenlijsten goed worden beveiligd. Er wordt voor de verzending van databestanden bijvoorbeeld gebruik gemaakt van beveiligde programma’s met tweestapsverificatie. Daarnaast hebben alleen medewerkers die betrokken zijn bij de GGD Gezondheidsmonitor 2022 toegang tot de ingevulde vragenlijsten. Bovendien zijn de onderzoekers gehouden aan geheimhouding.

Derden mogen onderzoek uitvoeren met het landelijke databestand van de GGD Gezondheidsmonitor 2022. Zij dienen hiervoor een aanvraag te doen bij www.monitorgezondheid.nl/data-aanvraag. De aanvraag wordt vervolgens beoordeeld door de registratiecommissie Gezondheidsmonitors.

Deze commissie bekijkt of de aanvraag voldoet aan de vastgelegde criteria. De criteria zijn te vinden op www.monitorgezondheid.nl onder uitleg en criteria. Op het moment dat derden toegang krijgen tot het databestand en willen analyseren, kan dit enkel via de Remote Access (RA) omgeving van het CBS. Hiervoor dient de betreffende partij over een CBS-instellingsmachtiging te beschikken.

Hoe lang worden de gegevens die verzameld zijn met de GGD Gezondheidsmonitor 2022 bewaard?

De GGD Gezondheidsmonitor 2022 dient ook om de gezondheidssituatie van volwassenen en ouderen te volgen in de tijd (monitoren), zodat trends en de effectiviteit van het gezondheidsbeleid kunnen worden bestudeerd. Dit betekent dat GGD Twente ook in de toekomst moet kunnen beschikken over de ingevulde vragenlijsten zodat zij de eerdergenoemde doelen kan behalen en de eerder genoemde taken juist kan blijven uitvoeren. Voor de uiteindelijke bestanden waarmee de analyses worden gedaan bepaalt de wet geen specifieke termijn. Om over een langer termijn trendanalyses te kunnen uitvoeren wordt er bij GGD Twente een bewaartermijn van 14 jaar gehanteerd. Daarbij kan deze monitor vergeleken worden met de toekomstige 3 4-jaarlijkse monitoren. Het ongeschoonde bestand (waar nog geen bewerkingen op zijn gedaan), wordt bewaard tot de analyses zijn uitgevoerd en de resultaten zijn gepubliceerd, dat midden 2023 wordt verwacht. Zo kan, bij eventuele fouten bij de schoning, nog worden teruggegrepen naar de ongeschoonde bestanden zodat ze opnieuw kunnen worden geschoond. Naam- en adresgegevens worden drie maanden na uitvoer van het onderzoek verwijderd.

Het RIVM en het CBS bewaren de verzamelde gegevens ook voor onderzoek naar de gezondheidssituatie op landelijk niveau. Dit is vastgelegd in de afspraken die de samenwerkende partijen hebben gemaakt.

Welke rechten heb ik?

Als betrokkene heb je een aantal rechten waarop je je voor deze verwerking kan beroepen. Deze hebben we hieronder nader uitgewerkt. Voor meer toelichting op wat deze rechten inhouden verwijzen we je graag naar de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.

  • Recht op informatie
    Je hebt recht op heldere informatie over wat een organisatie met jouw persoonsgegevens doet en waarom. Om hieraan te voldoen is deze online privacyverklaring opgesteld. Heb je aanvullende vragen dan is in het laatste deel van deze verklaring toegelicht hoe je deze kunt stellen. Een schriftelijke versie van deze privacyverklaring is op te vragen bij I&O Research via helpdeskGM@ioresearch.nl of 0800–0191 (elke dag bereikbaar van 09.00 – 21.00 uur).
  • Recht op inzage en afschrift
    Je hebt het recht om jouw gegevens in te zien. Een verzoek tot inzage is alleen mogelijk in de fase van dataverzameling (veldwerk) tot 15 december 2022. Na deze eerste fase worden alle herleidbare gegevens verwijderd waardoor het onmogelijk wordt om individuele gegevens te herleiden zonder aanvullende informatie van het CBS.
  • Recht op rectificatie
    Je hebt het recht om gegevens die niet (langer) juist zijn, te laten rectificeren. Een verzoek tot rectificatie is alleen mogelijk in de fase van dataverzameling (veldwerk) tot 15 december 2022. Na deze eerste fase worden alle herleidbare gegevens verwijderd waardoor het onmogelijk wordt om individuele gegevens te herleiden zonder aanvullende informatie van het CBS.
  • Recht op gegevenswissing
    Je kunt een verzoek indienen om je persoonsgegevens te laten verwijderen. Een verzoek tot gegevenswissing is alleen mogelijk in de fase van dataverzameling (veldwerk) tot 15 december 2022. Na deze eerste fase worden alle herleidbare gegevens verwijderd waardoor het onmogelijk wordt om individuele gegevens te herleiden zonder aanvullende informatie van het CBS.
  • Recht op beperking van de verwerking
    In bepaalde gevallen (zoals bepaald in de Algemene Verordening Gegevensbescherming) kun je verzoeken om de verwerking van je gegevens te beperken. Dit is enkel het geval indien de gegevens mogelijk onjuist zijn. Een verzoek tot beperking van de verwerking is alleen mogelijk in de fase van dataverzameling (veldwerk) tot 15 december 2022. Na deze eerste fase worden alle herleidbare gegevens verwijderd waardoor het onmogelijk wordt om individuele gegevens te herleiden zonder aanvullende informatie van het CBS.
  • Recht op overdraagbaarheid van de gegevens
    Je hebt het recht om de door jou aangeleverde persoonsgegevens in een digitaal (machine leesbaar) formaat terug te ontvangen. Een verzoek tot overdraagbaarheid van gegevens is alleen mogelijk in de fase van dataverzameling (veldwerk) tot 15 december 2022. Na deze eerste fase worden alle herleidbare gegevens verwijderd waardoor het onmogelijk wordt om individuele gegevens te herleiden zonder aanvullende informatie van het CBS.
  • Vrijheid van deelname en recht van bezwaar
    Deelname aan de GGD Gezondheidsmonitor 2022 is vrijwillig. Op elk moment kan deelname worden geweigerd, zonder opgave van reden. Je hebt echter ook het formele recht op bezwaar dat je kunt inzetten wanneer jouw individuele omstandigheden dit rechtvaardigen.

Bij wie kan ik terecht met vragen?

Als je vragen hebt over jouw rechten en hoe die kunnen worden uitgeoefend in het kader van dit onderzoek dan kun je tot 15 december 2022 contact opnemen met I&O Research via helpdeskGM@ioresearch.nl (onder vermelding van jouw inloggegevens). Je kunt ook bellen naar 0800-0191 (elke dag bereikbaar van 09.00 – 21.00 uur). Als je een verzoek met betrekking tot jouw rechten indient, hebben wij hiervoor jouw inloggegevens nodig om het verzoek in behandeling te kunnen nemen. Als je een klacht wilt indienen, dan kun je contact opnemen met de functionaris gegevensbescherming van GGD Twente via fg@samentwente.nl.

Als je vragen hebt over het onderzoek of hoe GGD Twente met je antwoorden omgaat, dan kun je contact opnemen met onderzoek@ggdtwente.nl, team Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2022.

Ben je het niet eens met de uitkomst van je klacht of verzoek of hoe jouw klacht of verzoek is afgehandeld, dan kun je hierover een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Dit kan via de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Voor meer informatie over hoe GGD Twente omgaat met jouw privacy, zie ons algemene privacyreglement.

Dit reglement is opgesteld en gepubliceerd in september 2022.