Kanker en milieu

Regelmatig maken mensen zich zorgen over het aantal mensen in hun omgeving dat kanker heeft. Vaak denkt men dat dit door het milieu komt. Bijvoorbeeld een bodemverontreiniging of een fabriek. Deze ongerustheid is begrijpelijk, want kanker is een ernstige ziekte. Het geeft een gevoel van onveiligheid in een gemeenschap.

Wat is kanker?

Kanker is het ongeremd delen van lichaamscellen. Kanker is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende soorten kanker. Elk type kanker heeft zijn eigen oorzaken en risicofactoren. De behandeling en kans op genezing verschilt per type kanker.

Hoe vaak komt kanker voor?

Bij ongeveer één op de drie Nederlanders wordt kanker vastgesteld. Iedereen krijgt dus wel een keer te maken met mensen die kanker krijgen. Bijvoorbeeld in de familie, uit de buurt of op het werk. 

Kanker kan voorkomen op alle leeftijden, ook bij kinderen. Bij het ouder worden, neemt de kans op kanker sterk toe, vooral boven de 40 jaar. Door de vergrijzing van de bevolking zijn er dan ook steeds meer mensen met kanker.

Oorzaken van kanker

Het is meestal niet mogelijk om per persoon de oorzaak van kanker te bepalen. Er spelen veel factoren mee:

• roken is de oorzaak van ongeveer een derde van alle mensen die kanker krijgen
• leefgewoonten: alcoholgebruik, voeding of zonlicht 
• leeftijd 
• erfelijke aanleg

Van alle mensen die kanker krijgen, is minder dan 5% het gevolg van contact met kankerverwekkende stoffen in de leefomgeving of op het werk. De meeste gevallen ontstaan dus niet door vervuiling van het milieu.

Tijd
De tijd tussen blootstelling aan een mogelijke oorzaak en het ontstaan van kanker, is meestal minstens tien jaar. Bij de mensen die nu kanker krijgen, is dit dus het gevolg van gebeurtenissen van vele jaren geleden. Bij kinderen kan deze periode korter zijn. Ook als kanker is ontstaan door het milieu of omgeving, dan ligt de oorzaak in het verleden.

Onderzoek bij veel kanker in de omgeving

Soms ontstaat er ongerustheid over het aantal mensen met kanker in de buurt. Meestal lijkt het alsof dat er meer mensen met kanker zijn. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat er veel ouderen in de buurt wonen. Ook toeval kan een rol spelen. Soms is het zinvol om nader onderzoek te doen naar de omgeving. Een relatie tussen kanker en het milieu in een wijk of gemeente is bijna nooit aan te tonen. Vaak is het belangrijker om uit te zoeken of er bijvoorbeeld te veel vervuiling of straling is. En hoe dit beperkt kan worden. De GGD kan daar advies over geven.

Meer informatie

• Voor meer informatie over kanker in het algemeen, kunt u kijken op de website van  de Nederlandse Kankerbestrijding (KWF) (www.kwfkankerbestrijding.nl). 
• Voor vragen over uw persoonlijke situatie, kunt u contact opnemen met uw behandelend arts.

Bij vragen over het aantal mensen met kanker in uw omgeving, kunt u contact opnemen met de afdeling Milieu en Gezondheid van de GGD, via tel. 0900 277 77 77 (lokaal tarief) of e-mail Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. .