Lijkschouw

Niet-natuurlijke dood

De forensisch arts is de Gemeentelijk Lijkschouwer. De Gemeentelijk Lijkschouwer wordt ingeschakeld bij (een vermoeden van) niet-natuurlijke dood. Voorbeelden van niet-natuurlijke dood zijn: overlijden als gevolg van een ongeval, moord, doodslag, suïcide, euthanasie of hulp bij zelfdoding, dood door schuld of nalatigheid of overlijden door medische fouten, etc. In samenwerking met de politie onderzoekt de forensisch arts de situatie en het lijk en probeert op die manier de doodsoorzaak en het tijdstip van overlijden vast te stellen. Een belangrijk doel bij de forensische lijkschouw is het verzamelen van sporen en aanwijzingen, die van belang kunnen zijn voor de opsporing en aanhouding van de vermoedelijke dader.

Euthanasie / hulp bij zelfdoding

Euthanasie en hulp bij zelfdoding zijn ook vormen van niet-natuurlijke dood en daardoor formeel strafbaar. Bij euthanasie dient de behandelend arts een combinatie van medicamenten per injectie of infuus toe waardoor de patiënt overlijdt, in geval van hulp bij zelfdoding worden door de arts verstrekte medicamenten door de patiënt zelf ingenomen (opgedronken).

In Nederland wordt euthanasie / hulp bij zelfdoding onder bepaalde strikte voorwaarden (de zogenaamde zorgvuldigheidseisen) gedoogd en toegestaan.

Wanneer euthanasie / hulp bij zelfdoding door de behandelend arts gemeld wordt, gaat de forensisch arts hier zonder politie naar toe, verricht de lijkschouw en rapporteert de bevindingen aan de Officier van Justitie en aan de Regionale Toetsingscommissie Euthanasie. De Regionale Toetsingscommissie beoordeelt of de behandelend arts aan alle zorgvuldigheidseisen heeft voldaan. Als dat het geval is zal de Officier van Justitie geen vervolging instellen.

Natuurlijke dood

Bij een natuurlijke dood (overlijden als gevolg van spontane ziekte of ouderdom) mag de eigen (huis)arts de lijkschouw afhandelen. Als er echter geen eigen (huis)arts is – bijvoorbeeld als iemand overlijdt buiten zijn eigen woonplaats of als hij op straat overlijdt – wordt de gemeentelijk lijkschouwer ingeschakeld om de lijkschouw en de daarmee samenhangende formaliteiten af te handelen.